Skriva út
Lagt út: 08.10.2020

Munandi niðurgongd fyri samlaða føroyska búskapin orsakað av COVID-19

Mikudagin 7. oktober skipaði Ocean Cluster Faroes fyri framløgu av kanning, sum umboð fyri Sjókovan og Fróðskaparsetrið hava gjørt. Kanningin kallast "Koronafarsóttin og føroyska fiski- og alivinnan. Ávirkanin av COVID-19 á fiski- og alivinnuna og avleiðingarnar fyri føroyska búskapin". Eini 30 fólk vóru til hetta fyrsta tiltakið hjá Ocean Cluster Faroes, sum var hildið í Løkshøll.

Her hoyrdu tey Unn Laksá, stjóra í Sjókovanum, greiða stutt frá um Ocean Cluster Faroes og síðani um kanningina. Hon lýsti avbjóðingarnar í vinnuni, millum annað øktu goymslurnar, fallandi prísir og trekar ella stongdar marknaðir. Eisini økt krøv í sambandi við smittufyribyrging og ávirkan á starvsfólkatrivnaðin. 

Zvonko Mrdalo, granskari frá Fróðskaparsetrinum, legði fram virkisbúskaparligu avleiðingarnar, sum týðiliga vísa á týdningin av arbeiðskapitali og virkissmidleika í broytingartíðum. 

Magni Laksafoss, granskari atknýttur Sjókovanum, greinaði prísgongdina í ymsu veiðubólkunum í fiskivinnuni og í alivinnuni og metti um árinini í mun til, hvussu vanligi árstíðarprísurin væntandi hevði verið. Hann metti, at niðurgongdin fyri fiskivinnuna fyri árið 2020 verður 6,4% (miðal), fyri 2021 8,5% og fyri 2022 4,3.%. Fyri alivinnuna er talan um nógv størri afturgongd, ávikavist 27,2% í 2020, 22,7% í 2021 og 13% í 2022. Eisini avleiddar vinnugreinar hava afturgongd, tó munandi minni. Samlaða afturgongdin í BTÚ av hesum varð mett til 6,5% í 2020, 6,8% í 2021 og 4,1% í 2022.

Niðurstøðurnar av kanningini vóru fleiri, millum annað, at vit í Føroyum hava sera mótstøðuførar fyritøkur, sum hava klárað seg væl ígjøgnum óvanliga stóru avbjóðingarnar. Eisini hava koronakanningarnar og smittusporanin gjørt tað møguligt at hava virksemið í gongd í so stóran mun. Ein fyrimunur í akuttu støðuni er, at vit í Føroyum hava havt nøkur serstakliga góð ár, sum gera, at fyritøkurnar hava nakað at standa ímóti við. Tað er tó eingin ivi um, at COVID-19 hevur haft og kemur at hava stóra ávirkan á vinnuna og á føroyska búskapin í ár og fleiri ár fram. 

Í kanningini varð komið fram til fleiri viðurskifti, sum vit eiga at arbeiða við frameftir fyri at styrkja vinnuna og mótstøðuføri. Útfrá hesum mæla tey í niðurstøðunum til: 
• At arbeiða miðvíst fram ímóti betri marknaðaratgongd fyri føroyskar fiskavørur
• At greina, hvussu best er at skipa tilfeingis – og tøkugjøld, og hvussu ymiskir hættir ávirka mótstøðuførið í fyritøkunum
• At skipa hagtalsframleiðsluna betri í samstarvi millum tey, sum framleiða og brúka hagtølini

Øll frágreiðingin kann lesast her

Kanningin er stuðlað av COVID-19 átakinum hjá Granskingarráðnum.

Ætlanin hjá Ocean Cluster Faroes er at hava tiltøk hvønn fyrsta mikudag seinnapart í mánaðinum. Kunning um hetta verður at finna á sjokovin.fo

Mynd: f.v. Magni Laksafoss, Zvonko Mrdalo, Christoffur Gert Nielsen og Unn Laksá.

Innihaldið er ikki tøkt, tí tað hevur marknaðarføringar farspor, sum tú ikki hevur góðtikið. Trýst her fyri at góðtaka marknaðarføringar farspor.